เทคโนโลยีสะอาด

สะอาด

หลักการของเทคโนโลยีสะอาด

โดยชุมพล มณฑาทิพย์กุล

ระบบการออกแบบสินค้า การผลิต การขนถ่าย ที่ต้องคำนึงถึงองค์ประกอบหลายๆ ส่วน โดยเน้นที่การใช้เทคโนโลยีต่างๆ ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เป็นเทคโนโลยีที่ไม่สร้างมลภาวะให้กับสิ่งแวดล้อม โดยในปัจจุบันนี้ได้มีการประยุกต์หลักการของ 3R ซึ่งหมายถึง Reduce Reuse Recycle โดยที่ Reduce คือ การลด ซึ่งครอบคลุมการลดในส่วนที่ไม่จำเป็นทั้งหมด เช่น การลดการใช้พลังงาน การลดการใช้วัตถุดิบ การลดเศษเหลือ (Scarp) การลดเวลาสูญเสีย เป็นต้น

สำหรับการ Reuse คือ การนำกลับมาใช้ใหม่ โดยมีความพยายามในการนำสิ่งที่เหลือใช้ หรือสิ่งที่ได้ใช้ไปแล้วกลับมาใช้ใหม่ ทั้งนี้เพื่อลดภาระการผลิตใหม่ของสินค้า เช่น การนำกระดาษที่ใช้แล้วมาใช้ใหม่ให้เกิดประโยชน์ในงานอื่นๆ การนำน้ำหรือพลังงานที่เหลือใช้กลับมาใช้ใหม่ในกระบวนการอื่น เป็นต้น

สำหรับการ Recycle คือ การนำกลับมาผลิตหรือแปรรูปใหม่ โดยมีความพยายามในการนำสิ่งของต่างๆ กลับมาสู่กระบวนการย่อยสลายเพื่อเปลี่ยนรูปไปเป็นวัตถุดิบที่สามารถนำไปแปรรูปไปเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ เช่น การนำขวดน้ำพลาสติกมาย่อยเป็นเม็ดพลาสติกแล้วนำใช้เป็นวัตถุดิบใหม่ เป็นต้น

เทคโนโลยีสะอาด หรือ CT เป็นเทคนิคในการปรับปรุงกระบวนการผลิต โดยเน้นที่การลดของเสียที่แหล่งกำเนิดและลดต้นทุนการผลิตไปพร้อมๆ กัน ซึ่งจะส่งผลให้การใช้ทรัพยากรและพลังงานในกระบวนการผลิตเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และช่วยลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม (จารึก เฮงรัศมี, 2549) เทคนิค CT เป็นแนวทางในการจัดการในลักษณะของการป้องกันมลพิษ (Pollution Prevention) ที่มีการผสมผสานวิธีการต่างๆ เพื่อให้มีการผลิตที่มีการป้องกันหรือลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยพยามยามใช้วิธีการที่มีการใช้วัตถุดิบ พลังงานและทรัพยากรธรรมชาติอื่นๆ ให้คุ้มค่ามากที่สุด โดยให้เกิดของเสียน้อยที่สุดหรือไม่มีเลย นอกจากนี้ยังรวมถึงการเปลี่ยนชนิดของวัสดุ การใช้ซ้ำ (Reuse) และการนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) จึงเป็นการลดมลพิษที่แหล่งกำเนิด และเป็นการช่วยรักษาทรัพยากรธรรมชาติ ลดต้นทุนการผลิต และลดค่าใช้จ่ายในการบำบัดหรือกำจัดของเสียหรือขยะ ทั้งนี้เพื่อให้เกิดความมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากที่สุด

เทคโนโลยีสะอาด (กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม พฤษภาคม-มิถุนายน, 2545) ไม่ใช่การแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ปลายทาง เช่น การใช้วิธีกำหนดมาตรฐานควบคุมที่ตัวกลาง จำพวก น้ำ ดิน อากาศ เป็นต้น เทคนิค CT ได้มีการใช้ในประเทศที่พัฒนาแล้วซึ่งเน้นที่การป้องกันปัญหาอย่างรอบด้าน (Multimedia Approach) คือ การประหยัดวัตถุดิบและพลังงาน การปรับปรุงสภาพการทำงาน การปรับปรุงคุณภาพของสินค้า การเพิ่มประสิทธิภาพและกำไร การลดต้นทุนการบำบัดมลพิษ การมีภาพพจน์ที่ดีต่อสาธารณชน การป้องกันสิ่งแวดล้อม

สถาบันสิ่งแวดล้อมอุตสาหกรรม สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ได้ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีสะอาดแก่สมาชิกสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย นับตั้งแต่ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ.2533 โดยความร่วมมือระหว่างสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และองค์กรเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศแห่งสหรัฐอเมริกา (USAID) เพื่อให้อุตสาหกรรมไทยสามารถนำเทคโนโลยีสะอาดไปประยุกต์ใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเกิดประโยชน์กับองค์กร แก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมพร้อมทั้งลดต้นทุน เสริมสร้างความสามารถในการแข่งขันให้อุตสาหกรมไทยและนำไปสู่การพัฒนาของประเทศที่ยั่งยืน

แนวคิดเรื่องการป้องกันมลพิษที่แหล่งกำเนิดอาจมีชื่อเรียกแตกต่างกันไป เช่น การป้องกันมลพิษ (Pollution Prevention : P2) หรือการผลิตที่สะอาดขึ้น (Cleaner Production : CP) ซึ่งอาจมีความแตกต่างกันในรายละเอียดเล็กน้อย แต่มีหลักการ “มุ่งลดมลพิศที่แหล่งกำเนิด เพื่อทำให้มีของเสียน้อยที่สุด และหากมีของเสียเกิดขึ้น ต้องหาวิธีนำของเสียเหล่านั้นกลับมาใช้ซ้ำหรือนำกลับมาใช้ใหม่เพื่อให้เหลือของเสียสำหรับการบำบัดที่ปลายท่อให้น้อยที่สุด “ ซึ่งเป็นหลักการเดียวกันกับเทคโนโลยีสะอาด (Clean Technology : CT)

เทคนิคเทคโนโลยีสะอาด (CT Techniques)

เทคโนโลยีสะอาดมุ่งเน้นที่การลดมลพิษที่แหล่งกำเนิดและการใช้ซ้ำ หรือนำกลับมาใช้ใหม่ ซึ่งมีเทคนิคในการทำให้บรรลุเป้าหมายได้ดังนี้

1. การลดมลพิษที่แหล่งกำเนิด

2. เปลี่ยนแปลงผลิตภัณฑ์ โดยการออกแบบให้มีผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมน้อยที่สุด และออกแบบให้ผลิตภัณฑ์ที่อายุใช้งานยาวนาน

3. เปลี่ยนแปลงกระบวนการผลิต

4. เปลี่ยนแปลงวัตถุดิบ โดยใช้วัตถุดิบที่สะอาด เปลี่ยนมาใช้วัตถุดิบที่มีสารพิษน้อยเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยี เปลี่ยนการออกแบบใหม่ เพิ่มระบบอัตโนมัติเข้าช่วย ปรับปรุงข้อจำกัดในการปฏิบัติงาน ปรับปรุงคุณภาพอุปกรณ์ ใช้เทคโนโลยีใหม่ ๆ

5. ปรับปรุงกระบวนการดำเนินการ มีกระบวนการทำงานและขั้นตอนบำรุงรักษาที่ชัดเจน มีการบริหารการปฏิบัติงาน มีการจัดการให้การไหลของงานเป็นไปโดยราบรื่น ปรับปรุงเทคโนโลยีการขนถ่ายวัสดุ มีขั้นตอนการผลิตที่ชัดเจน มีการทำรายงานบันทึกการควบคุมสินค้าคงคลัง มีการฝึกอบรม มีการแยกแยะมลพิษออกจากกันตามวิธีการกำจัด

6. การนำกลับมาใช้ใหม่/การใช้ซ้ำ หรือใช้ผลิตภัณฑ์หมุนเวียน เพื่อใช้ในกระบวนการผลิตเดิม นำไปใช้ในกระบวนการอื่น ใช้เทคโนโลยีหมุนเวียนผ่านกระบวนการเพื่อนำทรัพยากรกลับมาใช้อีก ผ่านกระบวนการเพื่อทำให้เป็นผลพลอยได้

About these ads

9 responses to “เทคโนโลยีสะอาด

  1. ขอบคุณค่ะ เรื่องนี้มีประโยชน์มากเลยค่ะ และทำให้หนูได้รู้แนวข้อสอบมากขึ้นอีกด้วยค่ะ

  2. อ่านแล้วค่ะๆๆ
    รียูส (reuse) ใช้แล้วใช้อีก
    รีแพร์ (repair) ซ่อมแซมใช้ซ้ำ
    รีดิว (reduce) ลดการใช้ให้น้อยลง
    และ รีไซเคิล (recycle) การนำกลับมาใช้ใหม่

    เด็กหญิงนลินี ถาวรอ้าย มใ2/1 เลขที่ 36

  3. ขอบคุณมากคะ ! ได้รู้เรื่องเกี่ยวกับเทคโนโลยีสะอาดแล้วก็แนวข้อสอบด้วย
    ได้รู้เรื่อง รียูส (reuse) รีแพร์ (repair) รีดิว (reduce) และ รีไซเคิล (recycle) เพิ่มมากขึ้นด้วยคะ :))

  4. พลังงานทดแทน

    พลังงานทดแทน หมายถึง พลังงานที่นำมาใช้แทนน้ำมันเชื้อเพลิง สามารถแบ่งตามแหล่งที่ได้มาเป็น ๒ ประเภท คือ
    พลังงานทดแทน (Alternative Energy)จากแหล่งที่ใช้แล้วหมดไป อาจเรียกว่า พลังงานสิ้นเปลือง ได้แก่ ถ่านหิน ก๊าซธรรมชาติ นิวเคลียร์ น้ำมัน เป็นต้น พลังงานทดแทนอีกประเภทหนึ่งเป็นแหล่งพลังงานที่ใช้แล้วสามารถหมุนเวียนมาใช้ได้อีก เรียกว่า พลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy)ได้แก่ แสงอาทิตย์ ลม ชีวมวล น้ำ และความร้อนใต้พิภพ เป็นต้น

    ศักยภาพ และสถานภาพการใช้ประโยชน์ของพลังงานทดแทน

    การศึกษาและพัฒนาพลังงานทดแทนเป็นการศึกษา ค้นคว้า ทดสอบ พัฒนา และสาธิต ตลอดจนส่งเสริมและเผยแพร่พลังงานทดแทน ซึ่งเป็นพลังงานที่สะอาด ไม่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และเป็นแหล่งพลังงานที่มีอยู่ในท้องถิ่น เช่น พลังงานลม แสงอาทิตย์ ชีวมวล และอื่นๆ เพื่อให้มีการผลิต และการใช้ประโยชน์อย่างแพร่หลาย มีประสิทธิภาพ และมีความเหมาะสมทั้งทางด้านเทคนิค เศรษฐกิจ และสังคม สำหรับผู้ใช้ในเมือง และชนบท ซึ่งในการศึกษา ค้นคว้า และพัฒนาพลังงานทดแทนดังกล่าว ยังรวมถึงการพัฒนาเครื่องมือ เครื่องใช้ และอุปกรณ์เพื่อการใช้งานมีประสิทธิภาพสูงสุดด้วย งานศึกษา และพัฒนาพลังงานทดแทน เป็นส่วนหนึ่งของแผนงานพัฒนาพลังงานทดแทน ซึ่งมีโครงการที่เกี่ยวข้องโดยตรงภายใต้แผนงานนี้คือ โครงการศึกษาวิจัยด้านพลังงาน และมีความเชื่อมโยงกับแผนงานพัฒนาชนบทในโครงการจัดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าประจุแบตเตอรี่ด้วยเซลล์แสงอาทิตย์สำหรับหมู่บ้านชนบทที่ไม่มีไฟฟ้า โดยงานศึกษา และพัฒนาพลังงานทดแทนจะเป็นงานประจำที่มีลักษณะการดำเนินงานของกิจกรรมต่างๆ ในเชิงกว้างเพื่อสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานทดแทน ทั้งในด้านวิชาการเชิงทฤษฎี และอุปกรณ์เครื่องมือทดลอง และการทดสอบ รวมถึงการส่งเสริมและเผยแพร่ ซึ่งจะเป็นการสนับสนุน และรองรับความพร้อมในการจัดตั้งโครงการใหม่ๆ ในโครงการศึกษาวิจัยด้านพลังงานและโครงการอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น การศึกษาค้นคว้าเบื้องต้น การติดตามความก้าวหน้าและร่วมมือประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการพัฒนาต้นแบบ ทดสอบ วิเคราะห์ และประเมินความเหมาะสมเบื้องต้น และเป็นงานส่งเสริมการพัฒนาโครงการที่กำลังดำเนินการให้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ตลอดจนสนับสนุนให้โครงการที่เสร็จสิ้นแล้วได้นำผลไปดำเนินการส่งเสริม และเผยแพร่และการใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสมต่อไป

    พลังงานแสงอาทิตย์
    ดวงอาทิตย์ให้พลังงานจำนวนมหาศาลแก่โลกของเรา พลังงานจากดวงอาทิตย์จัดเป็นพลังงานหมุนเวียนที่สำคัญที่สุด เป็นพลังงานสะอาดไม่ทำปฎิกิริยาใดๆอันจะทำให้สิ่งแวดล้อมเป็นพิษ เซลล์แสงอาทิตย์จึงเป็นสิ่งประดิษฐ์ทางอิเล็คทรอนิคส์ชนิดหนึ่ง ที่ถูกนำมาใช้ผลิตไฟฟ้า เนื่องจากสามารถเปลี่ยนเซลล์แสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานไฟฟ้าได้โดยตรง ส่วนใหญ่เซลล์แสงอาทิตย์ทำมาจากสารกึ่งตัวนำพวกซิลิคอน มีประสิทธิภาพในการเปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานไฟฟ้าได้สูงถึง 22 เปอร์เซ็นต์

    พลังงานลม
    เป็นพลังงานธรรมชาติที่เกิดจากความแตกต่างของอุณหภูมิ 2 ที่ ซึ่งสะอาดและบริสุทธิ์ใช้แล้วไม่มีวันหมดสิ้นไปจากโลก ได้รับความสนใจนำมาพัฒนาให้เกิดประโยชน์อย่างกว้างขวาง ในขณะเดียวกัน กังหันลมก็เป็นอุปกรณ์ชนิดหนึ่งที่สามารถนำพลังงานลมมาใช้ให้เป็นประโยชน์ได้ โดยเฉพาะในการผลิตกระแสไฟฟ้า และในการสูบน้ำ ซึ่งได้ใช้งานกันมาแล้วอย่างแพร่หลายพลังงานลมเกิดจากพลังงานจากดวงอาทิตย์ตกกระทบโลกทำให้อากาศร้อน และลอยตัวสูงขึ้น อากาศจากบริเวณอื่นซึ่งเย็นและหนาแน่นมากกว่าจึงเข้ามาแทนที่ การเคลื่อนที่ของอากาศเหล่านี้เป็นสาเหตุให้เกิดลม และมีอิทธิพลต่อสภาพลมฟ้าอากาศในบางพื้นที่ของประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งแนวฝั่งทะเลอันดามันและด้านทะเลจีน(อ่าวไทย) มีพลังงานลมที่อาจนำมาใช้ประโยชน์ในลักษณะพลังงานกล (กังหันสูบน้ำกังหันผลิตไฟฟ้า) ศักยภาพของพลังงานลมที่สามารถ นำมาใช้ประโยชน์ได้สำหรับประเทศไทย มีความเร็ว อยู่ระหว่าง 3 – 5 เมตรต่อวินาที และความเข้มพลังงานลมที่ประเมินไว้ได้อยู่ระหว่าง 20 – 50 วัตต์ต่อตารางเมตร

    พลังงานความร้อนใต้พิภพ
    น้ำร้อนที่ถูกนำไปใช้ในการผลิตไฟฟ้าแล้วนั้น แม้อุณหภูมิจะลดลงบ้าง แต่ก็ยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการอบแห้ง และใช้ในห้องเย็นสำหรับเก็บรักษาพืชผลทางการเกษตรได้ นอกจากนั้น น้ำที่เหลือใช้แล้วยังสามารถนำไปใช้ในกิจการเพื่อกายภาพบำบัด และการท่องเที่ยวได้อีก ท้ายที่สุดคือ น้ำทั้งหมดซึ่งยังมีสภาพเป็นน้ำอุ่นอยู่เล็กน้อย จะถูกปล่อยลงไปผสมกับน้ำตามธรรมชาติในลำน้ำ ซึ่งนับเป็นการเพิ่มปริมาณน้ำให้กับเกษตรกรในฤดูแล้งได้อีกทางหนึ่งด้วย

    พลังงานชีวมวล
    เชื้อเพลิงที่มาจากชีวะ หรือสิ่งมีชีวิตเช่น ไม้ฟืน แกลบ กากอ้อย เศษไม้ เศษหญ้า เศษเหลือทิ้งจากการเกษตร เหล่านี้ใช้เผาให้ความร้อนได้ และความร้อนนี้แหละที่เอาไปปั่นไฟ นอกจากนี้ยังรวมถึงมูลสัตว์และของเสียจากโรงงานแปรรูปทางการเกษตร เช่น เปลือกสับปะรดจากโรงงานสับปะรดกระป๋อง หรือน้ำเสียจากโรงงานแป้งมัน ที่เอามาหมักและผลิตเป็นก๊าซชีวภาพ โดยเหตุที่ประเทศไทยทำการเกษตรอย่างกว้างขวาง วัสดุเหลือใช้จากการเกษตร เช่น แกลบ ขี้เลื่อย ชานอ้อย กากมะพร้าว ซึ่งมีอยู่จำนวนมาก (เทียบได้น้ำมันดิบปีละไม่น้อยกว่า 6,500 ล้านลิตร) ก็ควรจะใช้เป็นเชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้าในเชิงพาณิชย์ได้

    พลังงานน้ำ
    พื้นผิวโลกถึง 70 เปอร์เซนต์ ปกคลุมด้วยน้ำ ซึ่งมีความสำคัญยิ่งต่อสิ่งมีชีวิตทั้งหลาย น้ำเหล่านี้มีการเปลี่ยนสถานะและหมุนเวียนอยู่ตลอดเวลา ระหว่างผิวโลกและบรรยากาศอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเรียกว่า วัฏจักรของน้ำ น้ำที่กำลังเคลื่อนที่มีพลังงานสะสมอยู่มาก และมนุษย์รู้จักนำพลังงานนี้มาใช้หลายร้อยปีแล้ว เช่น ใช้หมุนกังหันน้ำ ปัจจุบันมีการนำพลังงานน้ำไปหมุนกังหันของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าในโรงไฟฟ้าพลังน้ำเพื่อผลิตไฟฟ้า

  5. อ่านหมดแล้วค่ะ รียูส ใช้แล้วใช้อีก รีแพร์ ซ่อมแซมใช้ซ้ำ รีดิว ลดการใช้ให้น้อยลง รีไซเคิล การนำกลับมาใช้ใหม่ ขอบคุณมากนะคะ ^^

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s